Retatrutyd: co to jest?

Czym jest retatrutyd?

Retatrutyd to międzynarodowa nazwa substancji LY3437943 firmy Eli Lilly. Na forach i u sprzedawców nazywa się go „Reta”, „peptyd retatrutyd”, „Triple G” albo „GLP-3”, po angielsku „retatrutide”. Wszystkie te nazwy oznaczają tę samą cząsteczkę; żaden lek o takiej nazwie nie istnieje.

Chemicznie retatrutyd to łańcuch 39 aminokwasów zbudowany na szkielecie hormonu GIP. Dołączony kwas tłuszczowy wiąże go z albuminą we krwi, dzięki czemu działa na tyle długo, że wystarcza jeden zastrzyk w tygodniu ^[1]. W pierwszym badaniu u osób z cukrzycą typu 2 okres półtrwania wynosił około sześciu dni ^[2].

Jak działa retatrutyd? Trzy receptory

Semaglutyd (Ozempic, Wegovy) działa na jeden receptor, GLP-1. Tirzepatyd (Mounjaro) działa na dwa, GIP i GLP-1. Retatrutyd dokłada trzeci, receptor glukagonu, stąd nazwa potrójny agonista ^[1].

Każdy receptor ma swoje zadanie. GLP-1 hamuje apetyt i spowalnia opróżnianie żołądka. GIP wzmacnia wydzielanie insuliny, gdy rośnie poziom cukru. Glukagon zwiększa wydatek energii i każe wątrobie spalać tłuszcz; dwa pozostałe receptory równoważą to, że sam glukagon podniósłby cukier we krwi ^[1].

Efekt glukagonu widać w wątrobie. W podbadaniu fazy 2 dotyczącym stłuszczenia wątroby zawartość tłuszczu w wątrobie spadła przy 8 i 12 mg o ponad 80 % po 24 tygodniach ^[4].

Co zmierzyły badania TRIUMPH?

Badanie fazy 2 opublikowane w New England Journal of Medicine objęło 338 dorosłych z otyłością lub nadwagą przez 48 tygodni. Przy 12 mg tygodniowo masa ciała spadła średnio o 17,5 % po 24 tygodniach i o 24,2 % po 48 tygodniach, przy placebo o 2,1 % ^[3].

Program fazy 3 nazywa się TRIUMPH. W TRIUMPH-1 z udziałem 2 339 dorosłych średnia zmiana przy 12 mg wyniosła −28,3 % po 80 tygodniach, a 45,3 % tej grupy przekroczyło 30 % ^[5]. W lipcu 2026 Lilly ogłosiła, że TRIUMPH-2 i TRIUMPH-3 również osiągnęły cele ^[6].

Jakie działania niepożądane wystąpiły w badaniach?

Głównie żołądkowo-jelitowe, tym częstsze, im wyższa dawka. W TRIUMPH-1 nudności miało 42,4 % grupy 12 mg, przy placebo 14,8 %. Z powodu działań niepożądanych badanie przerwało 11,3 % osób, przy placebo 4,9 % ^[5].

Dwa sygnały są mniej znane. W fazie 3 12,5 % grupy 12 mg zgłosiło dysestezję, czyli nietypowe czucie skóry, przy placebo 0,9 % ^[5]. W fazie 2 tętno rosło z dawką, najbardziej około 24. tygodnia ^[3].

Czy retatrutyd to Ozempic? Różnice z Ozempic i Mounjaro

Nie. Ozempic i Wegovy zawierają semaglutyd firmy Novo Nordisk, który działa na jeden receptor, GLP-1. Mounjaro zawiera tirzepatyd firmy Lilly i działa na dwa. Oba leki są zatwierdzone, retatrutyd nie.

Żadne opublikowane badanie nie porównało retatrutydu z Ozempikiem bezpośrednio. W osobnych badaniach semaglutyd 2,4 mg dał −14,9 % po 68 tygodniach (STEP 1) ^[10], tirzepatyd 15 mg −20,9 % po 72 tygodniach (SURMOUNT-1) ^[9], a retatrutyd 12 mg −28,3 % po 80 tygodniach (TRIUMPH-1) ^[5].

Badania różnią się czasem trwania i uczestnikami, więc liczb nie da się zestawić jeden do jednego.

Czy retatrutyd jest dostępny w Polsce?

Nie jako lek. W Polsce, jak w całej Unii, lek trafia do aptek dopiero po rejestracji w EMA albo w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, a retatrutyd nie ma żadnej z nich. Żaden lekarz go nie przepisze, żadna apteka go nie sprzeda, a NFZ nie może go refundować.

Lilly chce złożyć wniosek do amerykańskiej FDA w pierwszym kwartale 2027 roku ^[6]; wniosku do EMA nie zapowiedziano. W USA od czerwca 2026 działa program wczesnego dostępu dla dorosłych z ciężką otyłością i poważnymi chorobami towarzyszącymi, na wniosek lekarza ^[7].

W internecie sprzedaje się fiolki badawcze, a nie lek z badań klinicznych. Ich jakość mocno się różni: w 2026 roku trzy fiolki sprzedawane jako „10 mg” zawierały 5,13 mg, 16,5 mg i 19,0 mg ^[8]. Na co patrzeć u sprzedawcy, opisuje nasz poradnik zakupowy, a ceny za miligram podaje sekcja cena fiolki 10 mg.